Slijtage of accuveroudering: wat vertraagt uw intern transport?

Wanneer een elektrische heftruck of pallettruck niet meer presteert zoals in het begin, wordt al snel gedacht aan slijtage. De machine voelt trager, tilt minder vlot of haalt het einde van de werkdag niet meer op één lading. Hoewel slijtage een rol speelt bij elk mechanisch apparaat, is er bij elektrisch intern transport een tweede, minstens zo belangrijke factor: accuveroudering. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen deze twee processen. Waar mechanische slijtage zichtbaar en tastbaar is, voltrekt accuveroudering zich vaak in het verborgene. Toch hebben beide een directe impact op uw operationele efficiëntie. In dit artikel leggen we uit hoe deze processen van elkaar verschillen in oorzaak en gevolg, zodat u beter inzicht krijgt in het noodzakelijke onderhoud en de levensduur van uw vloot.

Wat is het fundamentele verschil?

Om de juiste onderhoudsbeslissingen te nemen, moet u eerst begrijpen dat mechanische slijtage en accuveroudering fundamenteel andere processen zijn.

Mechanische slijtage is fysiek. Het ontstaat door wrijving, belasting en contact tussen onderdelen. Denk aan banden die over een ruwe vloer rijden of hefmasten die duizenden keren in en uitschuiven. Dit proces is vaak lineair: hoe intensiever het gebruik, hoe sneller de onderdelen slijten.

Accuveroudering is chemisch. Een tractiebatterij is een energieopslagmedium dat werkt op basis van chemische reacties. Na verloop van tijd verliezen de actieve materialen in de batterij hun effectiviteit. Dit betekent dat de batterij minder energie kan opslaan en afgeven, zelfs als de buitenkant van de accu er nog als nieuw uitziet. Dit proces staat los van of een wiel nog rond is of dat een ketting nog soepel loopt.

Hoe herkent u mechanische slijtage?

Mechanische slijtage manifesteert zich meestal door zichtbare of hoorbare signalen. Omdat intern transportmaterieel bestaat uit duizenden bewegende delen, is slijtage onvermijdelijk.

Tekenen van mechanische slijtage zijn vaak duidelijk waarneembaar:

• Geluid en trillingen: Versleten lagers of tandwielen produceren vaak een zoemend, schurend of tikkend geluid. De bestuurder kan meer trillingen ervaren in het stuur of de stoel.
• Visuele schade: Banden verliezen profiel of vertonen scheuren, vorken worden dunner aan de onderzijde door slepen, en hydraulische slangen kunnen sporen van lekkage vertonen.
• Speling: Er ontstaat bewegingsruimte op plekken waar dat niet hoort, zoals in de neigcilinders of de hefmast.

De oorzaak ligt hier puur in de fysieke belasting. Zware pallets, ongelijkmatige vloeren en agressief rijgedrag versnellen dit proces.

Waarom veroudert een accu zonder zichtbare schade?

In tegenstelling tot een versleten band, kunt u aan de buitenkant van een stalen accubak zelden zien wat de interne staat is. Accuveroudering wordt gedreven door factoren die zich afspelen op celniveau.

Welke factoren versnellen accuveroudering?

Het verouderingsproces wordt beïnvloed door hoe er met de energiebron wordt omgegaan.

• Laadgedrag: Dit is de meest kritieke factor. Bij loodzuuraccu’s kunnen structurele ’tussendoorladingen’ (het even aan de lader leggen tijdens een korte pauze) schadelijk zijn als de accu niet volledig wordt volgeladen. Ook het te diep ontladen van de accu veroorzaakt interne schade die de capaciteit blijvend vermindert.
• Temperatuur: Extreme temperaturen zijn funest voor batterijchemie. Hitte versnelt chemische processen en daarmee corrosie in de cellen, terwijl extreme kou de prestaties tijdelijk vermindert en het laden bemoeilijkt.
• Watermanagement:Bij traditionele loodzuuraccu’s is het tijdig bijvullen van water belangrijk. Gebeurt dit niet, dan drogen de platen uit en treedt er onherstelbare schade op.

Het resultaat is niet dat de machine ‘kapot’ gaat, maar dat de ’tank’ steeds kleiner wordt. De machine rijdt en tilt nog steeds, maar kan dit minder lang volhouden dan voorheen.

Wat is de impact op de inzetbaarheid?

Het onderscheid tussen slijtage en veroudering is belangrijk omdat de gevolgen voor uw operatie verschillend zijn.

Bij mechanische slijtage ontstaan er veiligheidsrisico’s en neemt de precisie af. Een heftruck met versleten remmen of een haperende hefmast is onveilig en moet direct gerepareerd worden, ook wanneer het gaat om een situatie waarin men recent een elektrische heftruck kopen overweegt voor intensief dagelijks gebruik. Dit leidt tot ongeplande stilstand en acute reparatiekosten.

Bij accuveroudering ziet u vooral een daling in productiviteit. De machine haalt het einde van de shift niet meer, waardoor chauffeurs vaker moeten wisselen of laden. Ook kan de machine aan kracht inboeten wanneer de batterij bijna leeg is; het heffen gaat trager en de acceleratie neemt af. Dit is geen acuut veiligheidsrisico, maar wel een sluipmoordenaar voor uw efficiëntie.

Naar een efficiënter vlootbeheer

Het is een misvatting om te denken dat een trage machine per definitie versleten is. Vaak is het chassis nog in prima staat, maar is de energiebron de beperkende factor. Door onderscheid te maken tussen deze twee vormen van achteruitgang, kunt u gerichter investeren.

Mechanische slijtage pakt u aan met regulier, preventief onderhoud en een goede rijstijl van uw chauffeurs. Accuveroudering vertraagt u door een strikt laadprotocol, het gebruik van geschikte laders en het vermijden van extreme temperaturen. Deze aandachtspunten gelden voor elk type materieel binnen uw vloot, van magazijnoplossingen waarbij een elektrische stapelaar kopen relevant is tot toepassingen op hoogte waarvoor een elektrische hoogwerker kopen een rol speelt. Door beide processen los van elkaar te beheren, zorgt u ervoor dat uw intern transport niet alleen langer meegaat, maar gedurende de hele levensduur betrouwbaar blijft presteren.